Viêm tai ngoài là bệnh khá phổ biến, đặc biệt với trẻ em và những
người thường hay bơi lội hoặc ngâm mình lâu trong nước. Nếu không phát
hiện và điều trị kịp thời, viêm tai ngoài có thể dẫn đến tử vong.
Bác sĩ Nguyễn Thúy Lan, khoa Tai – Mũi – Họng, Bệnh viện Nhi Trung
ương, cho biết về cấu tạo, tai có 3 ngăn: ngoài, giữa và trong. Tai
ngoài và tai giữa ngăn cách nhau bởi màng nhĩ. Khi bị trầy xước hoặc
nước lọt vào ống tai ngoài, sẽ khiến vi khuẩn ở khu vực này sinh sôi,
gây viêm nhiễm nặng.
Viêm tai ngoài gây tử vong
Theo bác sĩ Lan, khi bơi lặn, nước vào tai, gây ngứa, cảm giác khó
chịu, khiến nhiều người thường ngoáy tai. Chính hành động này làm xây
xước da ống tai dẫn tới phù nề và vi khuẩn dễ xâm nhập gây viêm ống tai
với các triệu chứng đau tai, đau ngày càng tăng làm cho nhai cũng đau,
ngáp cũng đau và thậm chí há miệng cũng đau. Viêm ống tai thường kéo dài
5 - 7 ngày, hay tái phát nếu vẫn hay ngoáy tai.
Viêm tai ngoài cấp tính hay xảy ra khi tắm gội bị nước lọt vào ống
tai, có thể giảm độ acid trong ống tai, nên vi khuẩn phát triển nhanh.
Biểu hiện bệnh gồm các triệu chứng: tai bị ngứa và đau, ống tai sưng nề,
nóng, đỏ. Đặc biệt nguy hiểm là bệnh zona trong ống tai ngoài gây ra
đau tai nặng và thường kèm theo liệt mặt cùng bên do tác động lên hạch
gối của dây thần kinh sọ não số VII (hội chứng Ramsay Hunt). Ngoài ra,
còn có thể bị viêm tai ngoài mạn tính (gây ngứa nhưng không đau). Nguyên
nhân thường do kích thích do chấn thương nhẹ ống tai nhiều lần như cào
xước hoặc dùng miếng gạc bông, hoặc do tiết dịch từ nhiễm khuẩn tai giữa
mạn tính.
Nên đưa trẻ đi khám tai định kỳ. Ảnh: Phổ Ninh.
Một nhiễm khuẩn từ tai có thể gây tử vong là viêm tai ngoài xâm lấn.
Vi khuẩn xâm lấn dần dần từ ống tai ngoài đến các mô mềm kế cận, gây
viêm xương chũm và xương thái dương, rồi sau cùng lan qua nền sọ. Bệnh
biểu hiện đau và tiết dịch tai trong nhiều tuần hay nhiều tháng nên
thường chẩn đoán sai là viêm tai giữa mạn tính. Một số trường hợp, có
tình trạng cứng khít hàm hoặc liệt một phần dây thần kinh mặt.
Cách phòng bệnh
Các bác sĩ khuyến cáo, với các đối tượng với những người có ráy tai
dẻo, đặc; ống tai nhỏ hẹp; sức đề kháng giảm; nhiều mồ hôi; hoạt động
dưới nước nhiều... việc phòng bệnh viêm tai ngoài là hết sức cần thiết.
Nên thực hiện các biện pháp phòng bệnh: sau khi tắm hay bơi lội dưới
nước nên dùng máy sấy tóc thổi khô nước ở trong ống tai; nhỏ thuốc sát
khuẩn vào tai; tránh dùng tăm bông ngoáy tai gây trầy xước ống tai; khi
cần nên nhờ bác sĩ rửa ống tai và giúp lấy ráy tai; những người đang bị
viêm tai ngoài cấp tính nên tránh bơi lội hoặc hoạt động dưới nước cho
đến khi điều trị khỏi.
Đối với những người hay bơi lội nên mang nút tai khi bơi; sau khi bơi
xong lau khô nhẹ nhàng bên ngoài tai bằng khăn mềm, và nghiêng đầu sang
một bên để cho nước chảy hết khỏi tai; nhỏ dung dịch sát trùng tai
(thường là dung dịch acid acetic loãng) sau khi rời khỏi bể bơi; không
nên để cho trẻ tự vệ sinh tai và không nên sử dụng tăm bông để ngoáy
tai.
Đặc biệt, ở những hồ bơi không đảm bảo vệ sinh, nước hồ bơi có thể
chứa những chất thải do một số người vô ý thải ra (như: đờm dãi, nước
mũi, thậm chí cả nước tiểu...), đây là những yếu tố lớn làm người đi bơi
mắc bệnh tai - mũi - họng, đau mắt, các bệnh ngoài da... Do đó, nên
chọn những hồ bơi có nước sạch, được thay nước thường xuyên, trong khi
bơi tránh để sặc nước, hạn chế để nước lọt vào mũi họng; sau khi bơi
xong tránh việc ngoáy tai làm trầy xước da ống tai vì sẽ tạo điệu kiện
cho vi trùng xâm nhập (trường hợp nước bẩn vào tai); sau khi trẻ bơi
xong nên tắm lại cho trẻ bằng nước sạch (phòng nước hồ bơi nhiễm bẩn),
xì nhẹ mũi để nước bẩn còn trong mũi ra hết...'