Câu hỏi từ độc giả:
Xin chào Xinh Xinh! Xin chào bác sĩ Trực! Tôi tên Đào, ở Bình Thuận. Bé của tôi là con gái, được 3 tháng 20 ngày, tôi có 3 câu hỏi muốn hỏi bác sĩ: 1. Từ lúc sinh ra đến nay, bé thường nấc cụt và rất lâu hết nấc. Ví dụ: chơi mà vui quá là bị nấc hoặc đang nằm nếu ẵm bé đột ngột là bé nấc... 2. Từ lúc sinh ra đến nay, bé cũng thường bị nhảy mũi dù có đội mũ hay không đội mũ. 3. Bé thường đổ mồ hôi đầu vào ban đêm và những lúc bú. Nhất là ban đêm, bé đổ mồ hôi ướt hết cả gối và ướt xuống cả lưng. Nửa đêm, tôi phải thay áo cho bé vì sợ mồ hôi làm bé lạnh mà bị phổi. Xin hỏi bác sĩ, tại sao bé bị như vậy và có ảnh hưởng đến sức khoẻ của bé không và cách chữa trị? Xin cám ơn bác sĩ! Cám ơn Xinh Xinh!
Trả lời (TS Dương Bá Trực, BV Nhi TƯ)
Chào bạn Anh Đào,
Con bạn hơn 3 tháng tuổi, những biêu hiên như nấc nhiều, hay vã mồ hôi đầu khi bú mẹ mà bạn kể đều khá thường tình. Vì trẻ còn nhỏ, các phản xạ thần kinh vận động và thần kinh giao cảm còn dễ bị mất cân bằng. Khi bé trưởng thành hơn các hiên tương đó sẽ mất đi. Riêng hiện tương vã mồ hôi nhiều, nếu kéo dài và kèm theo các biểu hiện khác nữa thì cần đưa bé đi khám để phát hiện bệnh còi xương.
Thông tin và lời khuyên dành cho độc giả.
Còi xương là bệnh do thiếu vitamin D, hoặc do rối loạn chuyển hoá vitamin D trong cơ thể. Là bệnh hay gặp ở trẻ nhỏ nhất là trẻ dưới 1 tuổi. Vitamin D là yếu tố giúp tạo xương. Vitamin D được cung cấp từ nguồn thức ăn và được cơ thể tự tổng hợp dưới tác dụng của ánh sáng mặt trời.
Nguyên nhân còi xương:
1. Do thiếu ánh nắng mặt trời: Đây là nguyên nhân hay gặp nhất dẫn đến còi xương ở trẻ em nước ta. Do thói quen kiêng cữ, sợ trẻ tiếp xúc nắng sớm sẽ hay bị ốm, do vậy trẻ ít được tắm nắng (trong khi nước ta là nước nhiệt đới hầu như có ánh nắng quanh năm). Hoặc do nhà ở chật chội, thiếu ánh sáng, trẻ sinh vào mùa đông mặc quá nhiều quần áo, không được đưa ra ngoài trời tắm nắng, hoặc ở vùng cao có nhiều mây mù... là những nguyên nhân khiến quá trình tự tổng hợp vitamin D bị ảnh hưởng. 2. Trẻ bú mẹ hoàn toàn nhưng nguồn vitamin D trong sữa mẹ thấp do mẹ không được tiếp xúc với ánh nắng hoặc ít tiếp xúc với ánh nắng.
3. Do trẻ không được bú mẹ hoặc bú mẹ không hoàn toàn
4. Chế độ dinh dưỡng, chế độ ăn dặm của trẻ nhỏ chưa đúng: Những trẻ dễ bị còi xương là những trẻ được cho ăn bột sớm, ăn bột nhiều (gây ức chế hấp thu canxi). Hoặc do chế độ ăn thiếu canxi, phốt pho, vitamin và chất khoáng khác.
5. Một số yếu tố thuận lợi khác dễ gây bệnh còi xương như: tuổi (càng nhỏ càng dễ bị còi xương), đẻ non, đẻ sinh đôi, trẻ sinh vào mùa đông, suy dinh dưỡng bào thai, hoặc mắc một số bệnh đường tiêu hoá làm giảm hấp thu vitamin D3
Cách phát hiện những biểu hiện của còi xương:
1. Các biểu hiện ở hệ thần kinh:
- Trẻ ra mồ hôi nhiều kể cả ban đêm (mồ hôi trộm);
- Trẻ kích thích khó ngủ, hay giật mình;
- Rụng tóc gáy (do trẻ ra mồ hôi nhiều);
- Đối với còi xương cấp có thể gặp: tiếng thở rít thanh quản, cơn khóc lặng, hay nôn, nấc khi ăn. Có thể co giật do hạ calci máu.
2. Trẻ chậm phát triển vận động: chậm biết lẫy, chậm biết bò.
3. Các biểu hiện ở xương:
- Thóp chậm liền, bờ thóp mềm, bướu trán, bướu đỉnh.
- Chậm mọc răng, răng hay bị sâu, răng mọc lộn xộn
- Lồng ngực hình gà, chuỗi hạt sườn.
- Xương chi cong
4. Toàn thân: nếu không được điều trị, trẻ chán ăn, suy dinh dưỡng, da xanh thiếu máu, lách to.
Phòng bệnh:
1. Với mẹ, nên phòng từ khi có thai bằng cách:
- Mẹ nên tiếp xúc ánh nắng hàng ngày theo hướng dẫn của thầy thuốc
- Các bà mẹ trong thời kỳ mang thai nên ăn uống đầy đủ chất có trong 4 nhóm thực phẩm: nhóm tinh bột như: (gạo, ngô, khoai, sắn....); nhóm đạm như: (thịt, cá, trứng, tôm, cua...); nhóm chất béo như: (dầu, mỡ...); nhóm vitamin và khoáng chất như: (rau, củ quả...)
- Ở 3 tháng cuối cùng của thời kỳ thai nghén, các bà mẹ nên bổ sung vitamin D bằng cách uống thuốc Vitamin D với liều 1000 UI đến 1200UI/ngày hoặc một liều duy nhất theo sự hướng dẫn của thầy thuốc
2.Với trẻ:
- Cho trẻ ăn uống đúng cách: tốt nhất là bú mẹ. Sau giai đoạn cai sữa vẫn tiếp tục uống sữa công thức tối thiểu 300ml/ngày, cho trẻ ăn tăng các loại đạm từ tôm, cua, cá trong bữa bột cháo hàng ngày. Tránh ăn dặm bột quá sớm khi trẻ mới 3, 4 tháng tuổi rất dễ gây còi xương.
- Tắm nắng, chơi ngoài trời với thời gian thích hợp 10-15' mỗi ngày vào sáng sớm và ánh nắng phải chiếu trực tiếp trên bề mặt da mu tay, chân, bụng, lưng, ngực.
- Phòng bệnh bằng cách uống vitamin D với liều 400UI/ngày, đặc biệt cần thiết với trẻ đẻ nhẹ cân thiếu tháng: vì giai đoạn 6 tuần trước sinh, bào thai được cung cấp tới 1/2 lượng canxi dự trữ của cả quá trình phát triển thai. Những trẻ này cần được bổ sung vitamin D ngay từ khi mới sinh cho tới khi trẻ đạt đến 2kg, hoặc bổ sung liên tục trong 6 tháng đầu, cùng với bú mẹ.
- Để đảm bảo cho quá trình tạo xương, bên cạnh bổ sung vitamin D cần bổ sung kèm theo Calci và phospho đặc biệt ở trẻ nhẹ cân theo sự hướng dẫn của thầy thuốc.
Điều trị: Nên theo đơn thuốc điều trị của bác sỹ chuyên khoa, vì vitamin D rất dễ bị quá liều gây ngộ độc thần kinh nguy hiểm cho trẻ.
(Theo Yte)
|
Các bạn độc giả có thắc mắc về sức khỏe trẻ nhỏ tiếp tục đăng kí đặt câu hỏi tại đây hoặc gửi mail về hòm thư xinhxinh.tuvan@gmail.com để được trợ giúp tư vấn từ các chuyên gia đầu ngành.