Câu hỏi từ độc giả P.T. Thu Hương
Thưa bác sĩ, tôi có con trai đã 25 tháng tuổi, nhưng cháu chậm nói, giờ mới chỉ nói được vài từ. Tuy rằng cháu vẫn biết được một số điều khi người lớn nói. Tôi đã đi đến BV Nhi Tư khám, bác sĩ bảo con tôi hơi nhỏ nên chưa chẩn đoán được. Theo bác sĩ, liệu con tôi có bị tự kỉ không? Tôi đã cho cháu đi học và thấy cô giáo nói cháu bình thường, nhận biết được. Nhưng tôi vẫn thấy lo lắng vì thấy những đứa trẻ khác đã có thể nói được nhiều. Hơn nữa, cháu nhà tôi giờ mới chỉ có 10,5 kg và đầu lại hơi to, ngực bên trái to hơn bên phải một chút. Hy vọng bác sĩ tư vấn giúp về trường hợp của cháu.
Nên thường xuyên trò chuyện, dành thời gian đọc sách cho bé nghe
Trả lời tư vấn(TS Dương Bá Trực, BV Nhi TƯ)
Bạn Hương thân mến,
Con bạn 25 tháng tuổi đã biết nói một số từ,như vậy cũng chưa phải là chậm nói. Hơn nữa bác sỹ bệnh viện nhi TƯ đã khám và kết luận cháu không bị bệnh tự kỷ thì ban có thể yên tâm về sự phát triển tinh thần của bé. Tuy nhiên bạn cần quan tâm đến việc tâp luyện ngôn ngữ cho bé. Cần trò chuyện với bé nhiều hơn, cho bé chơi tâp thể với các bạn và tập cho bé phát âm (yêu cầu bé nói những gì bé cần và không đáp ứng vội khi bé ra hiệu. Ngoài ra, về mặt dinh dưỡng bạn nên bổ sung DHA cho bé, chât này có trong một số thuốc bổ sung vitamin ,cũng như một số loai sữa giàu DHA. Chúc bạn và gia đình khỏe mạnh!
Thông tin và lời khuyên cho độc giả:
Trung bình trẻ 1 tuổi có thể sử dụng được khoảng 10 từ ngữ; lên 1 tuổi rưỡi có khoảng 30-40 từ. Từ 1 tuổi rưỡi tới 2 tuổi, vốn từ của trẻ tăng lên rất nhanh: khoảng 300 từ; từ 2 tuổi đến 2 tuổi rưỡi: trên 500 từ. Cuối năm thứ 3, vốn từ có thể đạt tới 1.200-1.500 và trẻ có thể trao đổi được bằng lời nói những điều thông thường trong sinh hoạt.
Đó là khả năng của những trẻ được phát triển trong "môi trường ngôn ngữ" tốt (cha mẹ chăm trò chuyện với trẻ, gia đình đông anh chị em, được gửi vườn trẻ...). Những trẻ ở vùng cao, vùng sâu, ít được tiếp xúc thì ngôn ngữ thường kém phát triển hơn. Những trẻ đẻ non, còi xương, thể tạng yếu đuối, suy dinh dưỡng... cũng thường chậm nói, đi kèm với chậm mọi phát triển về vận động khác (lẫy, bò, đi...).
Với trẻ chậm nói, cần phân biệt 2 khả năng về ngôn ngữ. Nếu trẻ vẫn hiểu được lời nói (chỉ đúng những gì ta hỏi như "tai đâu, mắt đâu..." và thực hiện đúng những mệnh lệnh giản đơn như lấy mũ, dép) thì đó chỉ là chậm nói đơn thuần. Nếu được giúp đỡ tốt, những trẻ này có thể phát triển lời nói rất nhanh để không bị chậm trễ về mặt ngôn ngữ khi đến tuổi đi học.
Ngược lại, những trẻ bị chậm cả diễn đạt lẫn cảm thụ ngôn ngữ thường có căn nguyên nghe kém hoặc chậm khôn; việc giúp đỡ sẽ khó khăn hơn nhiều. Trẻ nhất thiết phải được thầy thuốc chuyên khoa tai khám, đo sức nghe và đo chỉ số IQ.
Cha mẹ cần làm gì? - Dành thật nhiều thời gian trò chuyện với con, thậm chí từ lúc ẵm ngửa - nói hát và bắt chước các âm thanh và cử chỉ.
- Đọc cho trẻ nghe, bắt đầu từ lúc 6 tháng, những cuốn sách mà trẻ có thể bắt chước cử động, hoặc có các hình hoa văn để trẻ có thể chạm vào. Cho trẻ chỉ các bức tranh và cố gắng gọi tên chúng.
- Tận dụng mọi tình huống hàng ngày để khuyến khích trẻ nói và bộc lộ ngôn ngữ. Mặt khác, bạn cũng nói liên tục nếu có thể. Chẳng hạn, gọi tên thức ăn khi ở trong quầy hàng, giải thích bạn đang làm gì khi bạn đang nấu hoặc lau nhà, chỉ các vật ở quanh nhà, và khi đưa bé lên xe, chỉ các âm thanh mà bạn nghe thấy. Đặt câu hỏi và lắng nghe bé trả lời. (Theo SKĐS) |
Các bạn độc giả có thắc mắc về sức khỏe của trẻ nhỏ, xin mời tiếp tục đăng kí gửi câu hỏi về cho xinhxinh tại đây hoặc gửi về hòm thư xinhxinh.tuvan@gmail.com